الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

287

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

نه تنها در اين آيه كه در آيات متعدد ديگرى از قرآن مجيد به اين معنى اشاره شده كه شياطين مسخر سليمان بودند ، و براى او فعاليتهاى مثبتى داشتند ، منتها در بعضى از آيات مانند آيات مورد بحث و آيه 82 سوره انبياء تعبير به « شياطين » شده ، در حالى كه در آيه 12 سوره سبأ تعبير به « جن » شده است . همانگونه كه قبلا نيز گفته‌ايم « جن » موجودى است كه از نظر ما پوشيده است ، اما داراى عقل و شعور و قدرت مىباشد ، همچنين مؤمن و كافر است ، و هيچ مانعى ندارد كه به فرمان خدا در اختيار پيامبرى قرار گيرند و به كارهاى مفيدى مشغول شوند ، اين احتمال نيز وجود دارد كه شياطين معنى گسترده اى داشته باشد كه هم انسانهاى سركش و هم غير آنها را شامل شود ، و اطلاق شيطان بر اين مفهوم وسيع در قرآن مجيد آمده است ( انعام - 112 ) و به اين ترتيب خداوند نيرويى به سليمان داد كه توانست همه متمردان را تسليم خود سازد . 3 - موهبت ديگر خداوند به سليمان مهار كردن گروهى از نيروهاى مخرب بود ، زيرا به هر حال در ميان شياطين افرادى بودند كه به عنوان يك نيروى مفيد و سازنده قابل استفاده به حساب نمىآمدند ، و چاره اى جز اين نبود كه آنها در بند باشند ، تا جامعه از شر مزاحمت آنها در امان بماند ، چنان كه قرآن در آيه بعد مىگويد : « و گروه ديگرى از شياطين را در غل و زنجير تحت سلطه او قرار داديم » ( * ( وَآخَرِينَ مُقَرَّنِينَ فِي الأَصْفادِ ) * ) ( 1 ) . « مقرنين » از ماده « قرن » به معنى « مقارنت » و نزديكى است ، و در اينجا اشاره به جمع كردن دست و پا يا گردن در بند و زنجير است .

--> ( 1 ) « آخرين » عطف بر « كل بناء » و در حكم مفعول « سخرنا » مىباشد و « مقرنين » صفت براى « آخرين » است .